MATRAK OYUNU

Matrak genellikle şimşir ağacından yapılır, cilalanır, lobut biçiminde ancak biraz daha büyük ve ağırcadır. Müsabıklar ellerine birer matrak alarak meydana çıkarlar ve mücadele ederler. Matrak oyununda sol elde korunmak gayesiyle bir yastıkçık bulunur. Matrak sağ elde tutulmaktadır. Oyuncuların başlarında miğfer, yüzlerinde siperlik bulunur. Bu oyunda amaç matrağı rakibin başına vurabilmektir. Rakip oyuncunun bu darbelerden kurtulabilmesi yapacağı savunmadaki beceriye bağlıdır. Matrak oyununda atak sırasında sık vuruşlarla rakibe yaklaşılır ve geri çekilerek savunmaya geçilir. Matrak oyunu 160 çeşit oyunu ihtiva etmektedir. Bunlardan en ünlüleri: Kesme, bağla, sanı, bagal, sürme, kulak, bağla-top, top-kafa adını taşıyan hareketlerdir.

Matrak sporu yarışma formatları:
1. Sağ elde matrak sol elde yastık kalkanla
2. Her iki elde birer matrakla
3. Sağ elde tahta kılıç sol elde yastık kalkanla

Malzemeleri;
Matrak: Lobutu andıran şekilde kalın olan ucu yumuşak süngerle sarılmış, dışına deri kaplanmış sopa.
Kalkan: Kalkan görevi görecek şekilde içi yumuşak malzeme ile dolu küçük darbe yastığı.
Miğfer: Kafanın tamamını koruyacak şekilde nefes alıp vermeyi engellemeyen ön tarafında görmeyi engellemeyecek şekilde siperlik olan kafa koruyucu kask.
Oyuncular; Matrakbaz olarak adlandırılan oyuncuların aynı yaş ve kiloda olmalarına özen gösterilir. Sağlık engeli olmayan kişilerden 6 yaşından 77 yaşına kadar herkes oynayabilir. Bayanlar arası müsabaka yapılabileceği gibi bay ve bayanlar aynı sıklette olma koşulu ile müsabaka yapabilirler.
Oynanışı; Genellikle sağ elde matrak, sol elde yastık kalkanla, kafada miğfer, aba ve kuşaklarını kuşanmış rakipler karşılıklı selam dururlar. Matrakbazlardan biri “Benimle Cenk Meydanına çıktığınız için teşekkür ederim” diyerek rakibine saygısını sözlü olarak bildirir. Bu söze diğer Matrakbaz aynı sözle yanıt verir. Karşılıklı selamdan sonra “hazır ol ”da beklerler. Orta hakemin “Cenk Duruşu” komutu ile müsabaka için duruşa geçerler. Orta hakemin “Cenk” komutu ile müsabaka başlar. Matrak müsabakasında rakibe sık darbelerle yaklaşılır. Amaç rakibin kafasına Matrakla dokunmaktır. Savunma durumunda olan Matrakbaz daha önceden sıkça talim edilmiş oyunlardan birisini uygulayarak rakibe üstünlük sağlar. İki yan hakem Matrakbazların kafaya dokunarak aldıkları puanları yüksek sesle seyircinin duyacağı şekilde sayar. Müsabaka bir rakibin ayağının kayıp yere yuvarlanması, Matrakbazların birbirine sarılması, kalkan veya matrağı bağlamaları, kalkan veya matrağın yere düşmesi, miğferin görüşü engelleyecek şekilde kafadan çıkması ve çok nadir oluşabilecek sakatlık durumlarında orta hakemin komutu ile “dur” ve “ayrıl” komutları ile durdurulur. Sorun giderildikten sonra tekrar ”cenk “ komutu ile müsabaka başlar. Oyun sonunda puanı çok olan Matrakbaz galip ilan edilir. “Hazır ol” komutu ile hazır vaziyete gelen Matrakbazlardan oyunu kazanan “ Kasıtlı ve kasıtsız hatalarımdan dolayı özür dilerim” der. Rakip Matrakbaz aynı sözlerle karşılık verir. Burada amaç oyun sonunda herhangi bir gönül kırıklığının kalmaması ve saygıda devamı simgeler. Teşekkür ve Özür dilemede rakibinden hızlı hareket makbul olandır. Oyun esnasında Matrakbazların konuşmaları yasaktır. Sportmen olmayan davranışlara müsaade edilmez. Oyun sonunda matrağı, kalkanı, miğferi yere atan oyuncular hoş karşılanmaz. Gurur ve kibirin ortaya çıktığı aşırı sevinç, isyan ve hüznün ortaya çıktığı aşırı üzüntü hoş karşılanmaz.
Matrak müsabakalarının genel formatı yukarda anlatıldığı gibi olup usta matrakçılar mevcut donanımla birlikte kalkan yerine matrak kullanarak çift matrakla müsabaka yapabilirler. Çift matrak müsabakalarında kural ve kaideler aynı şekildedir. Daha ileri seviyede ki matrakçılar matrak yerine tahta kılıçla müsabaka yaparlar bu tür müsabakalarda koruyucu önlemler en az üç katına çıkarılır ve bu müsabakalarda kafa harici vuruşlarda serbesttir. Tahta kılıçla yapılan müsabakalarda genel kural ve kaideler aynı olup temas yerinin artması dolayısıyla puanlama sistemi farklıdır.
Matrak sporcularının performanslarının artması, kondisyon, çeviklik, güç ve sinir kas reaksiyonlarının artması, el ayak koordinasyonlarının sağlanması, psikomotor gelişimlerinin tamamlanması gibi önemli faydaların oluşması için Matrak sporcularına Ata sporumuz güreşe dayalı eğitim metotları eğitbilimsel çalışmalar yapılır.

Matrak – Kalkan Yarışma Kuralları;
1. Aba: Yeniçeri kıyafeti
2. Matrak:1-2 kilo ağırlığında ucu yumuşatılmış dışına deri sarılmış değnek
3. Kalkan: 1-2 kilo ağırlığında yumuşak, yuvarlak biçimli yastık
4. Miğfer: Kafanın tamamını kapatan yüzün ön kısmında görüşü engellemeyen mikanın yer aldığı kask.
5. Cenk Meydanı: 10×10 ölçülerinde kenarları çizgilerle belirli çim alan veya yer minderi.
6. Kuşak: Oyuncuların bellerine doladığı kırmızı ve turkuvaz renklerde kuşak
7. Cenk süresi: 3 dakikalık 3 oyun Cenk aralarında 1 er dakika mola
8. Kazanma: İki oyun alan kazanır.
9. Pasif oyuncu uyarılır. Üç defa uyarı alan elenir.
10. Matrağı bilinçli bir şekilde elden çıkarmak yasaktır.
11. Kafa hariç vücuda vuruş yasaktır.
12. Rakibi kalkanla itmek serbesttir.
13. Düşen rakibe vurmak yasaktır.
14. Bağla oyunu yapan matrakbaz ilk yaptığı hücumda puan alamazsa ikinci hücum hakkı verilir.
15. Her iki matrakbazda bağla yaparsa hakem matrakbazları ayırtır ve oyun yeniden başlar.
16. Matrak puan sistemine dayalı bir oyundur oyunda rakibi mücadele sporlarında olduğu gibi vurup indirmek yasaktır.
17. Sayı hakemleri: Matrak oyununda iki sayı hakemi vardır. Bu hakemlerden biri turkuvaz kuşaklı matrak bazın diğeri ise kırmızı kuşaklı matrak bazın puanlarını her puan alınışında yüksek sesle sayar.
18. Orta hakem: Matrak oyununda zamanı tutma görevi yanı sıra görülmeyen puanlar için uyarır. Kusurlu hareketlerde uyarı ve diğer cezaları verir. Oyunu başlatan ve bitiren hakemdir. Sayı hakemleri orta hakemin yardımcılarıdır.
19. Masa hakemleri: Baş hakem, Baş hakem yardımcısı ve fikstür hakemi şeklinde üç kişiden oluşur. Sonuçlar masa hakemlerine bildirilir. Matrakbazların oyuna daveti ve diğer evrak işlerini takip ederler. Oyun sonuçları orta hakem tarafından masa hakemlerine bildirilir.
20. Oyun sonunda aşırı sevinç gösteren ve isyan eden oyunculara ihtar verilir.
21. Oyun başında karşılıklı eşleşen oyuncular birbirlerine teşekkür ederler.’’ Benimle cenk meydanına çıktığın için teşekkür ederim’’
22. Oyun sonunda oyuncular karşılıklı özürler dilerler.’’ Kasıtlı ve kasıtsız hatalarımdan dolayı özür dilerim.’’
23. Matrak Cenkleri mehter müzikleri ve davul ritmi eşliğinde yapılır.
24. Matrakbazlar yaş ve kilolarına sıkletlerine ayrılırlar.
25. Matrak oyunu 05 yaşından 70 yaşına kadar doktor tarafından spor yapmasına engel konulmamış herkes katılabilir.
26. Matrak oyununda aynı sıklette bay ve bayanlar yarışabilirler.
27. Ayrıca bayanlara özel matrak oyunu müsabakaları düzenlenir.