KIZ KUUMAY OYUNU

Eski Türklerde at yarışları eş seçiminde de kullanılıyordu. Bu yarışlar iki türlü oluyordu birisinde atlı kızlar bir grup halinde yarışa başlıyorlar ve arkalarından atlarını grup halinde koşturan erkekler içlerinden birini yakalayıp atlarının terkilerine alıyorlardı.  Daha sonra eş olarak seçtikleri bu kızlarla evleniyorlardı.

Diğer türlü ise eğer kızın isteyeni çok olursa yarışa kız tek başına başlıyor, daha sonra ardından atlarını koşturan erkek grubundan kim kızı yakalarsa o evlenme hakkını elde ediyordu.

Günümüzde uygulanan at ve binicilik tekniklerinin bir çoğu, eski Türklerde uygulanan teknikler olup, gerçekten de, at’a binmek, at yetiştirmek, at’ı eğitmek Türkler için bir sanat olarak kabul edilmiştir.

“Kız Kuumay” veya “Beyge” olarak adlandırılan atlı oyun özellikle Kırgız Türkleri arasında kırsal kesimlerde oynanan damat adayını belirleme oyunudur. Bir köyde bulunan bir genç kızın birden fazla isteyeni olduğu durumlarda ve kız tarafının da kararsız kalması halinde, kızı isteyen damat taraflarının kırılmaması ve gelin adayına da tercih şansının verilmesini sağlayan at üzerinde oynanan bir oyundur.

En süratli koşan bir Ata bindirilen genç kız ile talip olan damat adayları, belirli bir mesafeden gelin adayını daha once belirlenmiş olan noktaya doğru at üzerinde kovalarlar. Amaç, gelin adayını yakalayıp, kendi atlarına bindirebilmektir. Elinde “kamçı” olan gelin adayı, istemediği veya ikinci tercihi olan damat adayını kamçısı ile yanına yaklaştırmamaya çalışır. Gönlünün olduğu damat adayına ise diğerlerinin de dikkatini çekmeden daha insaflı kamçı darbeleri vurarak kendini savunur. Kızın bu cilvesini anlayan damat adayı da, kamçılara aldırmaksızın kıza yaklaşır ve onu atın terkesine alır. Kız da o an fazla direnç göstermeyerek hem ailesine hem de oba sakinlerine kiminle evlenmek istediğini bildirmiş olur. Böylece gelini atına bindiren yiğit de “damat” olarak kabul edilir. Bu müsabaka sonrası bir nevi söz kesilmiş olur. Bu eğlenceli oyun, Türklerin kadına verdiği önemi ve saygıyı göstermesi bakımından dikkat çekicidir.